Inspekcja Handlowa, działając na zlecenie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, przeprowadziła w 2025 roku ogólnopolską kontrolę dotyczącą prawidłowego uwidaczniania cen towarów i usług. Celem działań było sprawdzenie czy konsumenci otrzymują jasne, jednoznaczne i umożliwiające porównanie informacje o cenach oraz ich obniżkach. Jak wynika z raportu, nieprawidłowości wciąż są częste – i to zarówno w sklepach, jak i w punktach usługowych.
Inspektorzy w skali kraju skontrolowali ponad 3 tysiące przedsiębiorców i niemal pół miliona produktów w tym m.in. 1906 sklepów detalicznych, 644 placówki sieci handlowych oraz 400 placówek usługowych. Łącznie sprawdzono 461 437 produktów, z czego ponad 5 tysięcy oferowano w cenach po obniżce.
Celem wiodącym kontroli było zapewnienie, aby konsument mógł „otrzymać jednoznaczne, niebudzące wątpliwości oraz umożliwiające porównanie informacje o cenach oraz ich obniżkach”.
Nieprawidłowości stwierdzono u 1462 przedsiębiorców, co stanowi aż 48% wszystkich skontrolowanych podmiotów. Zakwestionowano również sposób prezentacji cen przy 60 001 produktach.
Najczęściej inspektorzy kwestionowali m.in.:
- brak ceny lub ceny jednostkowej,
- błędne wyliczenie ceny jednostkowej,
- brak cennika usług lub stosowanie przedziałów „od–do”,
- obliczanie obniżki w stosunku do innej ceny niż najniższa z 30 dni przed promocją,
- brak wskazania, która z kilku podanych cen jest tą najniższą z ostatnich 30 dni,
- brak informacji o najniższej cenie sprzed obniżki.
W wyniku kontroli Inspekcja Handlowa wydała 899 decyzji administracyjnych, nakładając kary finansowe na łączną kwotę 1 204 194 zł. W 73 przypadkach odstąpiono od sankcji ze względu na znikomą szkodliwość lub szybkie wdrożenie działań naprawczych.
„Kontrolą w naszym województwie objęto 135 placówek detalicznych (w tym, należących do sieci handlowych), placówek świadczących usługi (np. w zakresie strzelectwa sportowego
i myśliwskiego, weterynaryjnych, masażu, usług pralniczych, groomerskich, serwisowania pojazdów samochodowych, obsługi urządzeń ogrodniczych i leśnych, usług fryzjersko-
kosmetycznych, kamieniarskich, mycia samochodów, krawiecko-szewskich,
fotograficznych oraz parkingów)” – mówi Aleksandra Byczkowska, Naczelnik Wydziału Handlu i Usług.Nieprawidłowości stwierdzono łącznie w 60 placówkach i polegały one na:
- niedopełnieniu obowiązku uwidocznienia jakichkolwiek informacji o cenie:
- nieuwidocznieniu cennika świadczonych usług,
- nieuwidocznieniu cen z zakresu najmu płatnych miejsc parkingowych,
- niedopełnieniu obowiązku uwidocznienia cen jednostkowych,
- stwierdzeniu rozbieżności cenowej pomiędzy ceną uwidocznioną na wywieszce przy towarze a ceną zakodowaną w kasie fiskalnej,
- pobraniu wyższej należności od 0,70 do 4,00 zł,
- braku uwidocznienia informacji o najniższej cenie towaru, która obowiązywała
w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki,- uwidocznieniu na wywieszce błędnej ceny najniższej z 30 dni poprzedzających obniżkę.
W następstwie stwierdzonych nieprawidłowości wydano 47 decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na łączną kwotę 91 500 zł. Ponadto w przypadkach spełniających przesłanki ustawowe wydano 6 decyzji o odstąpieniu od wymierzenia takiej kary oraz skierowano 43 wystąpienia pokontrolne do przedsiębiorców.”
Przedsiębiorco! jak uniknąć kar?
1. Cena musi być widoczna i jednoznaczna.
Cena towaru powinna znajdować się na produkcie, przy nim lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie. W tym samym miejscu należy podać cenę jednostkową, np. za 1 kg lub 1 litr.
2. Cennik usług – obowiązkowy i czytelny.
Cennik musi być ogólnodostępny i jednoznaczny. Niedopuszczalne jest stosowanie przedziałów typu cena „od–do”. Jeżeli usługa jest wykonywana u klienta, cennik należy przedstawić przed jej realizacją.
3. Obniżki tylko z prawidłowym odniesieniem.
Każda informacja o promocji musi zawierać najniższą cenę z 30 dni przed obniżką. „Obniżkę oblicz w odniesieniu do najniższej ceny produktu, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki”.
4. Produkty szybko psujące się.
W ich przypadku należy podać cenę sprzed pierwszego zastosowania obniżki.
Konsumencie! Jak chronić swoje prawa?
1. Masz prawo do najkorzystniejszej ceny.
Jeśli na produkcie widnieją różne ceny, konsument może żądać sprzedaży po tej najniższej. W raporcie czytamy: „W przypadku rozbieżności ceny za oferowany towar lub usługę, masz prawo do żądania sprzedaży towaru lub usługi po cenie dla siebie najkorzystniejszej”.
2. Sprawdzaj cenę jednostkową.
To ona pozwala realnie porównać produkty – szczególnie w przypadku promocji.
3. Weryfikuj obniżki.
Najważniejszym punktem odniesienia jest najniższa cena z ostatnich 30 dni. Jeżeli jej brakuje – to sygnał ostrzegawczy.
4. Zgłaszaj nieprawidłowości.
Wszelkie wątpliwości dotyczące oznaczenia ceną można zgłaszać do właściwego Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej.
Raport Inspekcji Handlowej jasno pokazuje, że mimo obowiązujących od lat przepisów, wielu przedsiębiorców nadal ma problem z prawidłowym prezentowaniem cen. Jednocześnie kontrole przynoszą efekty – część firm szybko wdraża działania naprawcze, a konsumenci coraz częściej zwracają uwagę na przejrzystość ofert. Transparentność cen to nie tylko obowiązek prawny, ale również element budowania zaufania na rynku. Zarówno przedsiębiorcy, ja i konsumenci mają tu swoje role – jedni powinni rzetelnie informować, drudzy świadomie korzystać ze swoich praw.
Zapraszamy do lektury Raportu. Jest on dostępny pod adresem: https://uokik.gov.pl/Download/1839
Opracował M.N.
Źródło: Raport – Informacje o cenach towarów i usług – Kontrola Inspekcji Handlowej w 2025 r.
