{"id":3163,"date":"2022-08-03T08:37:30","date_gmt":"2022-08-03T06:37:30","guid":{"rendered":"https:\/\/ihgd.pl\/?p=3163"},"modified":"2022-08-16T08:41:05","modified_gmt":"2022-08-16T06:41:05","slug":"uokik-aktualna-sytuacja-na-rynku-paliw","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ihgd.pl\/?p=3163","title":{"rendered":"UOKiK &#8211; Aktualna sytuacja na rynku paliw."},"content":{"rendered":"<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><strong>W zwi\u0105zku z gwa\u0142townie rosn\u0105cymi cenami oraz nap\u0142ywaj\u0105cymi skargami Prezes UOKiK wnikliwie przeanalizowa\u0142 sytuacj\u0119 na rynku paliw.<\/strong><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><strong>Badanie wykaza\u0142o, \u017ce wzrost cen paliw w Polsce, podobnie jak w innych krajach europejskich, ma fundamenty rynkowe \u2013 brak jest podstaw do stwierdzenia, i\u017c mo\u017ce on wynika\u0107 z niedozwolonych praktyk przedsi\u0119biorc\u00f3w. <\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Inwazja Rosji na Ukrain\u0119 i sankcje na\u0142o\u017cone na agresora przez pa\u0144stwa europejskie wp\u0142yn\u0119\u0142y na notowania surowc\u00f3w i spowodowa\u0142y perturbacje na rynku. Obecna, wyj\u0105tkowa sytuacja, wp\u0142ywa bezpo\u015brednio na rynki energetyczne i powoduje, \u017ce ceny surowc\u00f3w energetycznych znacz\u0105co wzros\u0142y. Prezes UOKiK podj\u0105\u0142 dzia\u0142ania aby wyja\u015bni\u0107, jakie s\u0105 przyczyny tak du\u017cego wzrostu cen &#8211; czy opr\u00f3cz uwarunkowa\u0144 rynkowych mog\u0142y mie\u0107 na to wp\u0142yw r\u00f3wnie\u017c potencjalne zachowania antykonkurencyjne.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/player.vimeo.com\/video\/736077433\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\" data-mce-fragment=\"1\" width=\"180\" height=\"270\" frameborder=\"0\"><\/iframe><br \/>\n<a href=\"https:\/\/vimeo.com\/uokik\/download\/736077433\/946bb03321\">Pobierz wypowied\u017a Prezesa UOKiK Tomasza Chr\u00f3stnego<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Sytuacja w Polsce i Europie<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Z analiz Prezesa UOKiK wynika, \u017ce wzrost cen paliw, kt\u00f3ry mia\u0142 miejsce w ostatnich miesi\u0105cach w Polsce, wynika z obiektywnych czynnik\u00f3w rynkowych. Najwa\u017cniejsze z nich to:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>spadek mocy przerobowych rafinerii dzia\u0142aj\u0105cych w Europie. Jest on spowodowany m.in. zamkni\u0119ciem cz\u0119\u015bci z nich w ostatnich latach z powodu ograniczonych perspektyw bran\u017cy (przewidywany spadek zu\u017cycia benzyny zwi\u0105zany z przej\u015bciem na samochody elektryczne) oraz problem\u00f3w kr\u00f3tkoterminowych (znaczny spadek popytu na paliwa w pierwszym okresie pandemii);<\/li>\n<li>wzrost cen ropy naftowej oraz kursu dolara ameryka\u0144skiego (w relacji do PLN), w kt\u00f3rym jest ona wyceniana;<\/li>\n<li>znaczne ograniczenie eksportu paliw przez Chiny w 2022 r.;<\/li>\n<li>sankcje na\u0142o\u017cone na Rosj\u0119, kt\u00f3ra jest znacz\u0105cym eksporterem zar\u00f3wno ropy naftowej, jak i gotowych paliw, w tym benzyn.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jak wykaza\u0142a analiza UOKiK, z problemem wysokich cen paliw spowodowanych sytuacj\u0105 globaln\u0105 i czynnikami rynkowymi zmaga si\u0119 nie tylko Polska, ale tak\u017ce inne pa\u0144stwa europejskie. Dotyczy to nie tylko cen ropy, ale tak\u017ce produkt\u00f3w ropopochodnych, czyli benzyny i oleju nap\u0119dowego (patrz wykres poni\u017cej).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Dynamika zmian \u015brednich cen hurtowych benzyny i oleju nap\u0119dowego w Polsce oraz notowa\u0144 powy\u017cszych paliw na rynku europejskim okresie stycze\u0144-maj 2022 r. (100 = poziom cen w dniu 24.02.2022)<\/strong><\/p>\n<div class=\"hide-mobi\" style=\"text-align: justify;\"><img decoding=\"async\" title=\"Aktualna sytuacja na rynku paliw\" src=\"https:\/\/uokik.gov.pl\/img\/e65c5200.png\"><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u0179r\u00f3d\u0142o: Obliczenia w\u0142asne UOKiK<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zar\u00f3wno wzrost cen paliw, jak i pog\u0142\u0119biaj\u0105ca si\u0119 r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy notowaniami ropy i produkt\u00f3w ropopochodnych w I p\u00f3\u0142roczu 2022 r. by\u0142y zjawiskiem globalnym. Widoczna na wykresie zbie\u017cno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy dynamik\u0105 zmian cen hurtowych paliw w Polsce i notowaniami paliw w Europie &#8211; maj\u0105ca bezpo\u015brednie prze\u0142o\u017cenie na ceny detaliczne na stacjach benzynowych &#8211; \u015bwiadczy o decyduj\u0105cym wp\u0142ywie czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych w procesie kszta\u0142towania si\u0119 cen na rynku krajowym.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Dzia\u0142ania Prezesa UOKiK <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zewn\u0119trzne przyczyny wzrostu cen paliw potwierdzi\u0142a analiza UOKiK. Prezes Urz\u0119du wyst\u0105pi\u0142 do PKN Orlen oraz Grupy Lotos o informacje&nbsp; dotycz\u0105ce ich polityki sprzeda\u017cowej w okresie od stycznia 2021 r. Nast\u0119pnie przenalizowali\u015bmy spos\u00f3b kalkulowania cen hurtowych i detalicznych paliw przez przedsi\u0119biorc\u00f3w, w tym czynniki brane pod uwag\u0119 przy ustalaniu ceny sprzeda\u017cy, jej sk\u0142adnik\u00f3w wraz z okre\u015bleniem udzia\u0142\u00f3w w cenie ko\u0144cowej oraz formu\u0142 cenowych stosowanych przez sp\u00f3\u0142ki. Ponadto zbadane zosta\u0142y informacje dotycz\u0105ce sposobu kalkulowania tzw. modelowych mar\u017c rafineryjnych. Wyniki tej analizy wskazuj\u0105, \u017ce zmiana wysoko\u015bci cen wynika ze wskazanej wcze\u015bniej sytuacji na \u015bwiatowych rynkach paliwowych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Podobnie jest ze wzrostem modelowych mar\u017c rafineryjnych. Nale\u017cy przede wszystkim podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie odzwierciedlaj\u0105 one w pe\u0142ni faktycznego zysku osi\u0105ganego przez rafinerie. S\u0105 to silnie uproszczone wska\u017aniki s\u0142u\u017c\u0105ce do oszacowania rentowno\u015bci przerobu ropy naftowej. W skr\u00f3cie oznaczaj\u0105 r\u00f3\u017cnice miedzy cen\u0105 ropy i paliw na rynku mi\u0119dzynarodowym.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>&#8211; Nasza analiza wykaza\u0142a, \u017ce ceny paliw w Polsce s\u0105 \u015bci\u015ble powi\u0105zane z europejskim rynkiem i sytuacj\u0105 makroekonomiczn\u0105. B\u0119dziemy kontynuowa\u0107 obserwacj\u0119 rynku i gruntownie przeanalizujemy ka\u017cdy sygna\u0142 wskazuj\u0105cy na mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyst\u0119powania praktyk ograniczaj\u0105cych konkurencj\u0119 na tym rynku. Jako urz\u0105d antymonopolowy nie mamy jednak bezpo\u015bredniego wp\u0142ywu na poziom cen stosowanych przez przedsi\u0119biorc\u00f3w \u2013 <\/em>m\u00f3wi Prezes UOKiK Tomasz Chr\u00f3stny.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ceny produkt\u00f3w w gospodarce wolnorynkowej s\u0105 kszta\u0142towane w ramach swobody prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej bezpo\u015brednio przez przedsi\u0119biorc\u00f3w.&nbsp;Interwencja Prezesa UOKiK mo\u017ce mie\u0107 miejsce jedynie w \u015bci\u015ble okre\u015blonych przypadkach,&nbsp;np. je\u015bli&nbsp;s\u0105 one wynikiem nadu\u017cywania pozycji dominuj\u0105cej przez najwi\u0119kszych graczy na danym rynku lub niedozwolonego prawem porozumienia przedsi\u0119biorc\u00f3w, np. podzia\u0142u rynku czy zmowy cenowej. W takich sytuacjach organ w dalszym ci\u0105gu nie ustala poziomu cen, a oddzia\u0142ywa\u0107 na nie mo\u017ce jedynie po\u015brednio, czyli poprzez wyeliminowanie niedozwolonych prawem praktyk i zwi\u0119kszenie konkurencyjno\u015bci na danym rynku.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Co wi\u0119cej, nawet pobieranie wysokich cen przez podmiot dominuj\u0105cy nie jest zakazane w \u015bwietle ustawodawstwa antymonopolowego. Potwierdza to wyrok s\u0105du w sprawie decyzji z&nbsp; 2000 r. Prezes UOKiK uzna\u0142 w\u00f3wczas, \u017ce PKN Orlen ustala\u0142 ceny sprzeda\u017cy benzyn i olej\u00f3w nap\u0119dowych w spos\u00f3b, kt\u00f3ry umo\u017cliwia mu osi\u0105gni\u0119cie nieuzasadnionych korzy\u015bci. Przedsi\u0119biorca odwo\u0142a\u0142 si\u0119 do s\u0105du, kt\u00f3ry uchyli\u0142 decyzj\u0119 stwierdzaj\u0105c m.in. \u017ce kalkulacje cen paliw oparte na czynnikach obiektywnych i subiektywnych oraz nawi\u0105zuj\u0105ce do cen na rynkach \u015bwiatowych &#8211; w pe\u0142ni konkurencyjnych, s\u0105 r\u00f3wnoprawne w stosunku do innych typ\u00f3w kalkulacji, np. w oparciu o koszt wytworzenia. To stanowisko &nbsp;podzieli\u0142 w 2003 r. S\u0105d Najwy\u017cszy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Proponowane rozwi\u0105zania w innych krajach<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Problem wzrostu cen paliw dotyczy ca\u0142ego rynku europejskiego i jest przedmiotem analiz prowadzonych przez krajowe urz\u0119dy antymonopolowe m.in. w Austrii, Niemczech czy Grecji. Podkre\u015blenia wymaga, \u017ce ich wst\u0119pne wnioski nie odbiegaj\u0105 od ustale\u0144 dotycz\u0105cych rynku polskiego wskazuj\u0105c, \u017ce wzrost cen paliw wynika przede wszystkim z czynnik\u00f3w wykraczaj\u0105cych poza rynki krajowe, jak r\u00f3wnie\u017c na brak mo\u017cliwo\u015bci spowodowania obni\u017cek cen za pomoc\u0105 narz\u0119dzi, jakimi dysponuj\u0105 krajowe urz\u0119dy antymonopolowe.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W wielu pa\u0144stwach problem aktualnych wzrost\u00f3w cen m.in. na rynku paliwowym jest rozwi\u0105zywany za pomoc\u0105 instrument\u00f3w polityki gospodarczej, takich jak np. obni\u017cki podatk\u00f3w. R\u00f3wnie\u017c w Polsce rz\u0105d czasowo obni\u017cy\u0142 VAT na paliwa z 23 do 8 proc. oraz obni\u017cy\u0142 stawk\u0119 akcyzy na niekt\u00f3re paliwa silnikowe. Opr\u00f3cz tego w cz\u0119\u015bci pa\u0144stw europejskich wprowadzono lub rozwa\u017ca si\u0119 wprowadzenie&nbsp; specjalnych podatk\u00f3w (tzw. windfall tax) obci\u0105\u017caj\u0105cych kr\u00f3tkotrwa\u0142e, wysokie zyski koncern\u00f3w paliwowych i energetycznych. Takie rozwi\u0105zanie ju\u017c obowi\u0105zuje m.in. we W\u0142oszech, Wielkiej Brytanii czy Rumunii.<\/p>\n<p><em><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Czytaj wi\u0119cej na:<\/strong><\/span><\/em><br \/>\n<a href=\"https:\/\/uokik.gov.pl\/aktualnosci.php?news_id=18755\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/uokik.gov.pl\/aktualnosci.php?news_id=18755<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>W zwi\u0105zku z gwa\u0142townie rosn\u0105cymi cenami oraz nap\u0142ywaj\u0105cymi skargami Prezes UOKiK wnikliwie przeanalizowa\u0142 sytuacj\u0119 na rynku paliw. Badanie wykaza\u0142o, \u017ce wzrost cen paliw w Polsce, podobnie jak w innych krajach <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/ihgd.pl\/?p=3163\" title=\"UOKiK &#8211; Aktualna sytuacja na rynku paliw.\">(((&#8230;wi\u0119cej)))<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":2941,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[668,212,512,175,163,513,193,239,252,667],"class_list":["post-3163","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly","tag-analiza","tag-badanie-rynku","tag-benzyna","tag-ceny","tag-kontrola","tag-lpg","tag-ochrona-konkurencji","tag-orlen","tag-paliwa","tag-skargi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ihgd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3163","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ihgd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ihgd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ihgd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ihgd.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3163"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ihgd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3163\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3165,"href":"https:\/\/ihgd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3163\/revisions\/3165"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ihgd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2941"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ihgd.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3163"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ihgd.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3163"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ihgd.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3163"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}